Dołącz do czytelników
Brak wyników

Pomysł na lekcję

30 marca 2020

NR 43 (Marzec 2020)

Kodowanie na matematyce

125

We wstępie do nowej podstawy programowej kształcenia ogólnego z matematyki czytamy: Matematyka jest nauką, która dostarcza narzędzi do poznawania środowiska i opisu zjawisk, dotyczących różnych aspektów działalności człowieka. Funkcjonowanie w konkretnych sytuacjach życiowych, rozwiązywanie typowych i nietypowych problemów, którym trzeba stawić czoła w różnych etapach życia, staje się łatwiejsze dzięki umiejętnościom kształconym przez matematykę (…) i dalej: Na I etapie edukacyjnym nauczanie matematyki powinno być organizowane w taki sposób, by uczniowie koncentrowali się na odniesieniach do znanej sobie rzeczywistości, a stosowane pojęcia i metody powinny być powiązane z obiektami występującymi w znanym środowisku. Jaka rzeczywistość otacza uczniów uczęszczających na zajęcia z matematyki w szkole podstawowej? Jakie problemy muszą oni rozwiązywać? Jakie środowisko znają i rozumieją?

Uczniowie żyją w rzeczywistość cyfrowej, wypełnionej różnymi smart urządzeniami. Używają ich intuicyjnie, jednak nawet pobieżna obserwacja doprowadza nas do wniosku, że nie wykorzystują ich możliwości w pełni. Są one dla nich raczej źródłem rozrywki niż narzędziem służącym do nauki. Nie są oni kreatorami technologii, a jedynie jej biernymi odbiorcami.

Piękno matematyki, porządek w niej panujący, wszechobecne algorytmy sprawiają, że uczenie tego przedmiotu można połączyć z nauką kodowania i programowania, a tym samym stawiać wraz z nimi pierwsze kroki na drodze do stawania się kreatorem technologii.

Kodowanie podczas zajęć z matematyki łączy w sobie nabywanie wiedzy matematycznej z umiejętnością programowania. Jest to programowanie bez prądu (off) i aby przeprowadzić takie zajęcia, potrzebujemy np. kubków, maty lub kratownicy, kredek i długopisów. 

W tym artykule prezentuję kilka przykładów matematycznego kodowania z wykorzystaniem kubków. 

Przykład 1

Wiek graczy od 6 lat
Potrzebne materiały • kubki w czterech kolorach 
• sześcienna kostka
Umiejętności matematyczne  Dodawania w zakresie do 50

Zasady gry:

1. Poszczególne jubki mają wartość:

2. W każdej rundzie każdy z graczy rzuca kostką. W zależności od wyrzuconej liczby oczek otrzymuje od prowadzącego kubki o wartości równej liczbie wyrzuconych oczek. W rozmowie z dziećmi należy omówić, co stanie się, gdy zostaną wyrzucone 4 i 6. Warto również zasygnalizować, że 5 mogą otrzymać nie tylko w kolorze żółtym.

W przypadku gdy na kostce pojawi się 1, gracz musi oddać prowadzącemu kubek o wartości 3. Jeżeli w danym momencie nie ma kubka czerwonego, oddaje prowadzącemu:

  • więcej niż trzy w postaci jednego kubka żółtego (wartość 5) lub jednego kubka różowego (wartość 10),
  • więcej niż trzy w postaci kilku kubków, których łączna wartość jest równa pięć lub więcej,
  • mniej niż trzy w postaci jednego kubka niebieskiego (wartość 2).

Jest to jedyny kubek, jaki posiada gracz.

3. Kubek różowy (wartość 10) można otrzymać jedynie w wyniku wymiany, która następuje przed rzutem. W kubkach niebieskich, czerwonych, żółtych gracz musi uzbierać 10 lub więcej. Prowadzący nie wydaje reszty.

W rozmowie z dziećmi należy omówić, z użyciem jakiej kombinacji kubków można przygotować dokładnie 10, aby wymienić je na kubek różowy (wartość 10).
 

4. Grę wygrywa gracz, który w momencie jej zakończenia posiada najwięcej kubków różowych.
5. W przypadku remisu można poprosić dzieci o przeliczenie, jaką wartość mają razem pozostałe kubki.

Przykład 2

Wiek graczy Od 6 lat 
Potrzebne materiały • kubki w pięciu kolorach 
• sześcienna kostka
Umiejętności matematyczne  Rozwijanie umiejętności 
dodawania w zakresie do 50

Zasady gry:
1. Poszczególne kubki mają wartość:

 2. W każdej rundzie każdy z graczy rzuca kostką. Następnie informuje prowadzącego, ile oczek wyrzucił i ile brakuje do 10. Taką wartość otrzyma w kubkach, np. gdy wyrzuci 2, otrzyma kubki o wartości 8. W rozmowie z dziećmi należy omówić, jakie zestawy kubków mogą się pojawiać:

W przypadku gdy na kostce pojawi się 1, gracz musi oddać prowadzącemu kubek o wartości 10. Jeżeli w danym momencie nie ma kubka różowego, może oddać prowadzącemu:

  • więcej i oddaje jeden kubek zielony (wartość 20),
  • więcej i oddaje kilka kubków o łącznej wartości 10 lub więcej,
  • mniej i oddaje kubki/kubek żółty, czerwony lub niebieski.

3. Kubek różowy (wartość 10) można otrzymać jedynie w wyniku wymiany, która następuje przed rzutem. W kubkach niebieskich, czerwonych, żółtych gracz musi uzbierać 10 lub więcej. Prowadzący nie wydaje reszty. 
4. Kubek zielony (wartość 20) można otrzymać jedynie w wyniku wymiany dwóch kubków różowych. Wymiana następuje przed wykonaniem rzutu. 
5. Grę wygrywa gracz, który jako pierwszy zdobędzie dwa kubki zielone. 

W przykładach 3 i 4 zadaniem uczniów jest wykonanie obliczeń, a następnie zbudowanie kolorowej piramidy według dołączonego kodu.
 

Przykład 3  
kubeczkowa piramida liczbowa
 

Wiek graczy Od klasy IV szkoły podstawowej 
Potrzebne materiały Kubki w czterech kolorach
Umiejętności matematyczne  Mnożenie sposobem pisemnym

Przykład 4  
kubeczkowa piramida liczbowa

Wiek graczy Od klasy VI szkoły podstawowej
Potrzebne materiały Kubki w trzech kolorach
Umiejętności matematyczne  Zaokrąglanie liczb naturalnych

 Rozwiązania:

Przykład 5  
kubkowy panel kodujący

Wiek graczy Od klasy IV szkoły podstawowej
Potrzebne materiały Kubki w dziesięciu kolorach
Umiejętności matematyczne  • mnożenie i dzielenie liczb naturalnych przez liczbę naturalną jednocyfrową, dwucyfrową lub trzycyfrową sposobem pisemnym
• zapisywanie i odczytywanie liczb naturalnych wielocyfrowych


W tej zabawie nauczyciel tworzy jeden panel kodujący, który umieszcza w klasie w miejscu widocznym dla wszystkich uczniów. Aby go stworzyć, potrzeba kubków w dziesięciu kolorach. Każdy z kubków oznacza jedną z cyfr systemu dziesiętnego. 

 

 1. Odczytaj i zapisz na dwa sposoby każdą z zakodowanych liczb:

 

2. O blicz iloczyn następujących liczb:

 

3. Oblicz iloraz następujących liczb:

 

Prz

...

Pozostałe 70% treści dostępne jest tylko dla Prenumeratorów

Co zyskasz, kupując prenumeratę?
  • 6 wydań czasopisma "Matematyka"
  • Dostęp do wszystkich archiwalnych artykułów w wersji online
  • Możliwość pobrania materiałów dodatkowych, testów i zadań
  • ...i wiele więcej!
Sprawdź

Przypisy