Dołącz do czytelników
Brak wyników

O!kręgi rozwoju

21 lipca 2021

NR 50 (Lipiec 2021)

Klasowa gra w kolory

0 59

Jak często zdarza się Wam powiedzieć o uczniu: tego Kacpra to wszędzie pełno, Kasia to taka pracowita mróweczka, Julka to dziesięć rzeczy naraz robi i ani jednej nie kończy, a Adaś to taki milczek. Oczywiście, imiona są przypadkowe, ale zachowania już nie, bo świadczą one o stylu myślenia ucznia. Jakie są style myślenia i jak z nimi pracować?

Styl myślenia to nic innego jak naturalne zdolności, które ujawniają się w nowych sytuacjach, gdy nie możemy odwołać się do pamięci.
Wtedy to właśnie uwidacznia się naturalny sposób działania i postępowania. Styl myślenia to coś, co Ken Robinson nazywa „żywiołem”. Gdy działamy w swoim żywiole, osiągamy sukcesy. Marlane Miller nazywa żywioł stanem flow, czyli przepływem. Każdy człowiek doświadcza tego stanu, gdy ma możliwość wykorzystania swoich silnych stron. Bycie w żywiole czy doznawanie stanu przepływu to nic innego jak zatracenie się w tym, co robimy aż do utraty poczucia czasu.
Obaj autorzy podkreślają, że wszelkie testy IQ są mało wiarygodne, bo zakładają, że wszystkie mózgi działają jednakowo, a to nieprawda!
Wiedza o stylach myślenia powinna być elementem programowym studiów nauczycielskich, kursów pedagogicznych i szkoleń, bo zrewolucjonizuje Wasz warsztat pracy. Zrozumiecie, że Waszym zadaniem nie jest dążenie do zmiany uczniów, ale uświadomienie im, co w nich jest najlepsze i jak dzięki tej wiedzy mogą osiągać zamierzone cele.
Rozpoznanie stylu myślenia to poznanie samego siebie, to odkrywanie zasobów, którymi obdarzyła nas natura. System szkolny wciąż jest skostniały i możemy przeoczyć ucznia, który być może uwielbia nasz przedmiot, ale o tym nie wie, gdyż nie wyłożono mu go zgodnie z jego stylem myślenia. Nauczyciel musi uświadomić sobie, że jedna metoda nie pasuje do wszystkich. Każdy z nas może z pewnością podać przykład ucznia, który nie rokował, a jednak osiągnął w życiu sukces. Przypomnijmy sobie też szkolne historie geniuszy i sławnych ludzi z pierwszych stron gazet. Osobiście uwielbiam te opisane przez Kena Robinsona w książce Uchwycić żywioł.
Z pewnością każdy z Was słyszał o Paulu McCartneyu, Elvisie Presleyu czy Gillian Lynne. Nie każdy jednak wie, że to ludzie przetrawieni i wypluci przez szkolny system, który nie pochylił się nad ich potencjałem i stylami myślenia, bo w czasach ich młodości nikt o tym nie słyszał. McCartney nie został nawet przyjęty do szkolnego chóru, bo uznano, że nie dość dobrze śpiewa. Muzyka była jednak jego żywiołem i odkrył to dopiero poza szkolnym systemem. Podobny los spotkał Elvisa Presleya. On też usłyszał od swoich nauczycieli, że jego głos psuje brzmienie szkolnego klubu muzycznego. Szkoła nie zawsze pomaga ludziom w odnajdowaniu ich talentów. Zdarza się nawet, że podcina skrzydła. Tak było z jedną z największych światowych choreografek, twórczynią musicali „Koty” i „Upiór w operze” – Gillian Lynne, którą w szkole uznano za dziecko „nierokujące”. Miała złe oceny, nie oddawała na czas zadań domowych, jej charakter pisma pozostawiał wiele do życzenia, nie potrafiła usiedzieć spokojnie w ławce lub miała stany zawieszenia i patrzyła cały czas w okno. Dyrekcja szkoły, zaniepokojona „trudnościami” dziewczynki, zasugerowała szkołę specjalną. Gillian nie skończyła w szkole specjalnej tylko dlatego, że spotkała na swojej drodze psychologa, który był specjalistą w swojej dziedzinie i wiedział, że nie o trudności w nauce tutaj chodzi, ale o to, że dziewczynka potrzebuje specjalnych warunków do rozwoju, bo jest nadzwyczajnie ruchliwa. Psycholog potwierdził swoje przypuszczenia, pozostawiając małą Gillian w pokoju przy włączonym radiu. Pozbawione kontroli dorosłych dziecko zaczęło tańczyć. „Pani córka nie jest opóźniona w rozwoju, jest tancerką” – usłyszała matka dziewczynki. I tak zaczęła się kariera Gillian w Royal Ballet School w Londynie, w której prawie każdy uczeń przypominał Gillian. Nierokująca dziewczynka o niepewnej przyszłości stała się gwiazdą zarabiającą miliony dolarów, bo ktoś pokazał jej, jak być sobą.
Myślicie, że te trzy historie stanowią odizolowane przypadki? Otóż nie! Sama usłyszałam od swojej polonistki, że po technikum nie mam szans na dostanie się na polonistykę. I co? Nie tylko dostałam się na studia, ale też ukończyłam je z całkiem niezłym wynikiem, napisałam książkę, a dyplomy kilku uczelni świadczą o moim głodzie wiedzy. Co jednak by się stało, gdybym uwierzyła swojej nauczycielce? Z pewnością nie zajmowałabym się edukacją i nie pisałabym dla tych wszystkich edukacyjnych buntowników i eduzmieniaczy, którym wciąż zależy na uczniach i którzy próbują uchwycić ich żywioł, rozpoznać styl myślenia i działania oraz dostosować sposób uczenia do potrzeb ucznia, odkrywając jego mocne strony.
Znajomość stylów myślenia uwalnia od pochopnego oceniania uczniów i kolegów. Pozwala też na wyzwolenie w ludziach tego, co najlepsze. Dzięki tej wiedzy będziemy wiedzieć, czego możemy oczekiwać od drugiego człowieka, i przestaniemy wymagać rzeczy, których nie jest w stanie osiągnąć. Znajomość stylów myślenia to możliwość takich konfiguracji uczniów, które pozwolą na wydajną pracę grupową i zespołową. Jak odkryć potencjał uczniów? Z pewnością pomoże w tym książka Otoczeni przez idiotów. Autor „korzysta z modelu osobowości DISC, który opiera się na czterech kolorach. Czerwony – wybuchowy i dominujący przywódca, żółty – gadatliwy i inspirujący optymista, dusza towarzystwa, zielony – podporządkowany, stabilny i spokojny wykonawca powierzonych mu czynności, niebieski – dokładny do granic możliwości 
analityk”.
Oczywiście nie twierdzę, że ludzi da się łatwo sklasyfikować, ale przecież nie o to chodzi. Chodzi o to, by pokazać, jak pięknie się różnimy i jak można sprawić, żeby komunikacja między nami była trochę łatwiejsza.
Weźcie zatem do ręki ołówek i zakreślcie cechy, które do Was pasują. To samo możecie zaproponować swoim uczniom. Możecie też poprosić, by ocenili kolegów. Druga perspektywa może być całkiem interesująca i może cię zaskoczyć.

POLECAMY

Czerwoni

  • dynamiczni i pełni zapału,
  • wyznaczają cele,
  • zawsze prą do przodu i nie poddają się,
  • nastawieni na działanie,
  • liderzy, urodzeni przywódcy,
  • uwielbiają rywalizację,
  • wygłaszają kategoryczne sądy na każdy temat,
  • są krytyczni,
  • zabija ich bezczynność,
  • nie potrafią usiedzieć w miejscu,
  • głośno wyrażają własne przekonania,
  • nie lubią monotonii,
  • nie marnują czasu,
  • w jeden dzień załatwią więcej spraw niż większość,
  • sami podejmują decyzję i nie dadzą wplątać się w coś, nad czym nie panują,
  • ciężko pracują,
  • są bezpośredni,
  • uważają, że każdą rzecz można zrobić dwojako: „po mojemu lub źle”,
  • są rzeczowi.

CO ZROBIĆ, BY ZAPRZYJAŹNIĆ SIĘ Z CZERWONYM?

  • Nie roztrząsaj problemów, przejdź do konkretów.
  • Wykonuj wszystko błyskawicznie.
  • Potrzebujesz czegoś? To powiedz o tym.
  • Bądź rzeczowy i mów jasno.
  • Przygotuj zwięzłe materiały (esencja).
  • Trzymaj się tematu.
  • Pamiętaj, że czerwony nie szuka kumpli – chce zrobić interes, załatwić sprawę czy rozwiązać problem.
  • Mów, co myślisz, pokaż, że masz swoje zdanie na dany temat.
  • Swoje tezy popieraj faktami.
  • Sam dbaj o szczegóły, bo czerwony ich nie lubi.
  • Nie wchodź w konflikty, bo to dla niego pożywka. Powiedz, że tego nie akceptujesz, lub wyjdź.

Żółci

  • żyją, by cieszyć się życiem,
  • są wiecznie uśmiechnięci,
  • optymiści,
  • kierują się w życiu intuicją, często mówią o przeczuciach,
  • mają wrodzoną zdolność nawiązywania kontaktów,
  • chętnie opowiadają innym (nawet obcym) o sobie i swoich uczuciach,
  • entuzjaści,
  • nie myślą schematycznie,
  • bystrzy,
  • mają najbardziej zabałaganione biurka,
  • lubią dobrze wyglądać,
  • opowiadają o swoich pomysłach w tej samej chwili, kiedy przychodzą im do głowy,
  • nie potrafią myśleć realistycznie,
  • są przekonujący,
  • wyraziście gestykulują,
  • mówią bardzo obrazowo,
  • zręczni mówcy,
  • sposób przekazu jest dla nich równie ważny jak treść,
  • potrzebują widowni, grupy,
  • lubią być w centrum uwagi, wszędzie ich pełno,
  • lubią nowości (rzeczy, projekty, pomysły).

CO ZROBIĆ, BY ZAPRZYJAŹNIĆ SIĘ Z ŻÓŁTYM?

  • Stwórz przyjemną atmosferę.
  • Śmiej się razem z nim.
  • Zrezygnuj z drobiazgowości i szczegółów.
  • Pozwól, by zajął się nowinkami.
  • Gdy chcesz go do czegoś przekonać, użyj słów: „prototyp”, „nowe rozwiązani...

Pozostałe 70% treści dostępne jest tylko dla Prenumeratorów

Co zyskasz, kupując prenumeratę?
  • 6 wydań czasopisma "Matematyka"
  • Dostęp do wszystkich archiwalnych artykułów w wersji online
  • Możliwość pobrania materiałów dodatkowych, testów i zadań
  • ...i wiele więcej!
Sprawdź

Przypisy