Dołącz do czytelników
Brak wyników

Matematyka w praktyce

20 września 2021

NR 51 (Wrzesień 2021)

Egzamin maturalny z matematyki – 2021 i… 2023

0 28

Ogłoszenie wyników matur zawsze wzbudza duże emocje. Za twórcę matur uważa się Karla Abrahama von Zedlitz, pruskiego ministra stanu i sprawiedliwości. W 1788 roku opracował on egzaminy, które dawały możliwość dalszej edukacji na uczelniach uniwersyteckich.

Karl von Zedlitz urodził się 4 stycznia 1731 r. w Czarnym Borze, a zmarł 18 marca 1793 r.w Cierńczycach, wsi położonej obecnie w gminie Kąty Wrocławskie. W roku 1770 został ministrem sprawiedliwości, a w rok później ministrem do spraw kościoła i szkolnictwa. Zasłynął jako autor i krzewiciel koncepcji rozwoju pruskiego szkolnictwa. Swoją reformę przeprowadził zgodnie z wytycznymi Fryderyka Wielkiego, pragnącego, by w szkołach zerwano z mechanicznym i bezmyślnym wkuwaniem niepotrzebnych i zbędnych informacji na rzecz kształcenia umiejętności myślenia i kształtowania własnego charakteru. Czy Karl Abraham von Zedlitz byłby dumny z realizacji pomysłu matury w Polsce? Śmiem wątpić. Ale zacznijmy od początku.

POLECAMY

Ogólne informacje o wynikach matur z matematyki w 2021 roku

Do egzaminu maturalnego z matematyki w 2021 roku przystąpiło 260 150 zdających, czyli o 878 więcej niż w roku 2020. Bardzo ciekawa sytuacja. Zwykle, z roku na rok, spadek liczby zdających był bardzo znaczący. Takiemu stanowi rzeczy sprzyja sytuacja pandemiczna i zmiany dotyczące struktury egzaminu maturalnego. Obecne warunki są szansą dla absolwentów szkół średnich z lat poprzednich zarówno na przystąpienie do egzaminu, jak i na poprawę wyników. Brak konieczności zdawania egzaminów ustnych i nieco niższe wymagania zachęcają do podjęcia wyzwania maturalnego. Po kilkunastu czy nawet kilkudziesięciu latach od zakończenia szkoły średniej jest to decyzja warta uznania i pochwały.
Zdawalność egzaminu maturalnego z matematyki na poziomie podstawowym przedstawia tabela 1. Warto zauważyć praktycznie identyczne wyniki w 2021 roku w porównaniu z rokiem 2020.
 

Tabela 1. Zdawalność egzaminu maturalnego z matematyki na poziomie podstawowym w 2021 i 2020 roku
  Wszyscy Liceum Technikum
2021 79% 84% 71%
2020 79% 85% 71%


Tabele 2 i 3 zawierają średnie wyniki punktowe oraz medianę wyników sesji maturalnej z matematyki w 2021 i 2020 roku.
 

Tabela 2. Średnie wyniki procentowe – poziom podstawowy
  Wszyscy Liceum Technikum
2021 56% 62% 47%
2020 54% 58% 43%

 

Tabela 3. Mediana wyników lat 2021 i 2020 – poziom podstawowy
  Wszyscy Liceum Technikum
2021 56% 64% 44%
2020 50% 58% 40%


Analiza wyników danych w tabelach 2 i 3 jednoznacznie pokazuje, że wyniki w 2021 roku są nieco wyższe niż w roku 2020. 
Jednak z porównania wyników egzaminu maturalnego z matematyki na poziomie rozszerzonym w latach 2020 i 2021 wynikają zupełnie przeciwstawne wnioski (tabele 4 i 5).
 

Tabela 4. Średnie wyniki procentowe – poziom rozszerzony
  Wszyscy Liceum Technikum
2021 31% 40% 16%
2020 34% 44% 15%

 

Tabela 5. Mediana wyników lat 2021 i 2020 – poziom podstawowy
  Wszyscy Liceum Technikum
2021 26% 38% 8%
2020 28% 44% 8%


Egzamin maturalny na poziomie rozszerzonym okazał się trudniejszy dla zdających niż ten z roku 2020. I jest to trend praktycznie od 2014 roku. Warto przestudiować zadania z arkusza rozszerzonego z maja 2021 roku, by się dowiedzieć, że część z nich wymagała wiedzy i umiejętności zdecydowanie niestandardowych, praktycznie niedostępnych dla przeciętnych, wypracowanych matematycznie zdających. Ale taki jest też cel egzaminu na poziomie rozszerzonym – ma wyodrębnić uczniów wyjątkowo dobrze odnajdujących się w matematyce szkolnej. 
O coraz wyższych wynikach poziomu podstawowego i coraz niższych poziomu rozszerzonego mogą świadczyć również dane z tabel 6 i 7.
 

Tabela 6. Przykładowe wyniki procentowe w skali centylowej w okresie 2020–2021 – poziom podstawowy
  2020 2021
30% 24 centyl 22 centyl
50% 52 centyl 44 centyl
80% 84 centyl 76 centyl

 

Tabela 7. Przykładowe wyniki procentowe w skali centylowej w okresie 2020–2021 – poziom rozszerzony
  2020 2021
30% 54 centyl 56 centyl
50% 72 centyl 76 centyl
80% 93 centyl 97 centyl

 

Im wyższy centyl dla danego wyniku procentowego, tym egzamin trudniejszy. W podstawie centyle są mniejsze, w rozszerzeniu większe.
Szczegółowa analiza wyników maturalnych w sesji 2021, przede wszystkim w ujęciu jakościowym, będzie możliwa jesienią 2021 roku. 

Egzamin maturalny z matematyki w 2023 roku na poziomie podstawowym

Przyszłość egzaminu maturalnego, nie tak odległa, budzi dużo większe emocje niż wyniki sesji 2021. W różnego rodzaju mediach daje się słyszeć pewien lament nad tym, co może się wydarzyć w 2023 roku. Zdawalność na poziomie 50% jest absolutnie możliwym scenariuszem. Z czego wynika ten niepokój?
Wiosną 2021 roku CKE udostępniła informatory maturalne przed sesją w 2023 roku. W porównaniu do informatora z 2014 roku musiały one zostać zmienione, ponieważ zmieniła się podstawa programowa. Ta nowa dotyczy absolwentów szkół podstawowych. Licealiści będą zdawać egzamin maturalny „po nowemu” w 2023 roku, natomiast absolwenci techników w 2024 roku. 
Egzamin maturalny na poziomie rozszerzonym nie będzie znacząco się różnił od obecnego. Na pewno pojawią się dodatkowo pewne treści, ale typy zadań będą praktycznie takie same (na pewno nie będzie zadań zamkniętych ani zadania z kodowaną odpowiedzią).
Bardzo interesująco zapowiada się egzamin maturalny na poziomie podstawowym. Do tej pory, czyli przez jedenaście kolejnych lat od roku 2010, w arkuszach maturalnych pojawiały się trzy typy zadań: zamknięte, czyli testowe z jedną poprawną odpowiedzią, zadania krótkiej odpowiedzi i zadania rozszerzonej odpowiedzi. A teraz?
Opublikowany wiosną 2021 roku „Informator” prezentuje przykładowe zadania egzaminacyjne wraz z ich rozwiązaniami. Jak wyraźnie zaznaczyli twórcy „Informatora”: „Zadania w »Informatorze« nie ilustrują wszystkich wymagań szczegółowych na poziomie podstawowym określonych w podstawie programowej, nie wyczerpują również wszystkich typów zadań, które mogą wystąpić w arkuszu egzaminacyjnym”. I po tej niezwykle istotnej uwadze następuje równie cenna wskazówka dydaktyczna – otóż „Tylko realizacja wszystkich wymagań z podstawy programowej, zarówno ogólnych, jak i szczegółowych, może zapewnić właściwe przygotowanie w zakresie matematyki, w tym – właściwe przygotowanie do egzaminu maturalnego”.
Chodzi o to, żeby nauczyciele nie uczyli „pod egzamin” maturalny. Tylko dobre opanowanie treści i wymagań podstawy programowej, ich dogłębne rozumienie, może przenieść się na efektywne rozwiązanie bardzo nieprzewidywalnych zadań maturalnych.
Wobec takiego oczekiwania wśród nauczycieli rośnie zapotrzebowanie na zadania maturalne po nowemu. Ale...

Pozostałe 70% treści dostępne jest tylko dla Prenumeratorów

Co zyskasz, kupując prenumeratę?
  • 6 wydań czasopisma "Matematyka"
  • Dostęp do wszystkich archiwalnych artykułów w wersji online
  • Możliwość pobrania materiałów dodatkowych, testów i zadań
  • ...i wiele więcej!
Sprawdź

Przypisy