Dołącz do czytelników
Brak wyników

Otwarty dostęp , Pomysł na lekcję

27 marca 2020

NR 43 (Marzec 2020)

Ksero w ręku ucznia, czyli pomysł na wprowadzenie układu współrzędnych

114

Już w klasie pierwszej szkoły podstawowej omawiany jest temat umieszczania przedmiotów na płaszczyźnie i w przestrzeni. Siedmiolatki nie tylko z powodzeniem opisują położenie przedmiotów na obrazku, ale również same rysują zgodnie z poleceniami nauczyciela. Naturalne staje się pytanie: Czy rysunki te są takie same, czy tylko przypominają siebie? Co zrobić, żeby stały się identyczne, nie widząc pierwowzoru, a jedynie wykonując instrukcję nauczyciela?

Proponuję od tego zacząć lekcję wprowadzającą pojęcie układu współrzędnych. Poprośmy młodzież o narysowanie na czystej kartce w lewym górnym rogu zielonego prostokąta, na środku kartki czerwonego trójkąta równoramiennego, a w prawym dolnym rogu niebieskiego kwadratu. Zaprezentujmy uczniom wyniki ich pracy. Podobne? W sensie potocznym zdecydowanie tak. Czy identyczne? Na pewno nie. Co zrobić, żeby były do siebie bardziej podobne? Pierwsza odpowiedź, którą usłyszałam: określić wielkość rysowanych figur, ustawić je w jednym kierunku. Słusznie… Sprecyzuj-
my więc instrukcję. Niech prostokąt będzie miał szerokość 2 cm i długość 3 cm, trójkąt podstawę 4 cm i wysokość 3 cm, a kwadrat bok długości 2 cm. Niech podstawy będą równoległe do dłuższej krawędzi kartki. Lepiej, o wiele lepiej, ale rysunki nadal są jedynie przybliżone. Celem omawianych zajęć, swoistym pytaniem kluczowym jest: jak zamienić uczniów w kserokopiarki?
Lekcję rozpoczynamy od kodowania. Uczniowie bardzo lubią tę formę pracy – spotykają się z nią już w najwcześniejszych etapach edukacyjnych. Każdy z uczniów otrzymuje zakodowane obrazki. Zmodyfikowałam nieco karty do kodowania, tak aby bardziej przypominały układ współrzędnych, tzn. zarówno pionowo, jak i poziomo stosuję oznaczenia liczbowe (przy czym na początek są to liczby różnych kolorów). W pierwszym etapie uczniowie kolorują karty do kodowania według podanego schematu. Liczbę kart pracy uzależniam od umiejętności kodowania i tempa pracy poszczególnych uczniów. Na kolejnej stronie podaję przykład takiej karty (ryc. 1), a na końcu artykułu kod QR do niej (kodowanie pola).

Ryc. 1
Ryc. 2


Kiedy uczniowie zapamiętają już kolejność współrzędnych w kodowanych obrazkach, przychodzi czas na odczytywanie przez nich współrzędnych poszczególnych pól. Na początku pokazuję uczniom aplet GeoGebry z zakodowanym rysunkiem i proszę o odczytanie współrzędnych wskazanych przeze mnie pól. Po odpowiedzi ucznia zaznaczam Pole wyboru umieszczone w każdej z kratek, tak aby wyświetliła się poprawna odpowiedź. Wykonanie takiego apletu nie jest trudne, choć dość czasochłonne. Na końcu artykułu znajdą Państwo QR kod (GeoGebra), który odeśle Państwa do apletu sporządzonego przeze mnie i umieszczonego na stronie GeoGebry.
Następnie uczniowie otrzymują ode mnie karty do kodowania i kolorowe kółka, z których układają rysunek i dają sąsiadowi z ławki do odczytania współrzędne bądź też wskazują koledze, gdzie mają położyć kółka określonego koloru (ryc. 3). Jest to czas dla nich, żeby przedyskutowali oraz przećwiczyli między sobą poznane zagadnienie.

Ryc. 3
Ryc. 4

Kodowanie za pomocą kwadratów daje ograniczone możliwości. Uczniowie bardzo szybko dochodzą do tego wniosku przy powyższym ćwiczeniu (przy małej karcie do kodowania pomysły na rysunki szybko im się kończą) i zwykle sami zgłaszają ten problem.

...

Artykuł jest dostępny w całości tylko dla zalogowanych użytkowników.

Jak uzyskać dostęp? Wystarczy, że założysz konto lub zalogujesz się.
Czeka na Ciebie pakiet inspirujących materiałow pokazowych.
Załóż konto Zaloguj się

Przypisy