Dołącz do czytelników
Brak wyników

Otwarty dostęp , TIK-owy narzędziownik

18 marca 2021

NR 48 (Marzec 2021)

Flipgrid – sposób na aktywizację uczniów na lekcjach matematyki

130

Flipgrid to darmowa aplikacja umożliwiająca uczniom komunikowanie się i wypowiadanie poprzez krótkie filmiki nagrywane za pomocą urządzeń mobilnych. Jak ją wykorzystać na lekcjach matematyki i zachęcić uczniów do mówienia o matematyce?

Nauczając matematyki, wymagamy od uczniów nie tylko poprawności wykonania kolejnych kroków obliczeniowych, lecz także głębszego jej zrozumienia. Wymagamy od nich umiejętności rozumowania, argumentowania, wnioskowania, interpretowania, wykorzystania matematyki w życiu codziennym, a także umiejętności wyjaśniania i komunikowania się ze zrozumieniem za pomocą przyswojonych pojęć matematycznych. Jak zachęcić uczniów do mówienia o matematyce? Jak kształcić u uczniów umiejętność tworzenia spójnych i logicznych wypowiedzi oraz rozwijać język matematyki? Jest to trudne w nauczaniu stacjonarnym, a stało się jeszcze trudniejsze w nauczaniu zdalnym, gdy uczniowie mają ograniczone możliwości wypowiedzi, a nauczyciel ograniczone możliwości wysłuchania swoich uczniów. Dużą pomocą w tym zakresie może być Flipgrid.
Flipgrid umożliwia:

POLECAMY

  • angażowanie uczniów w rozmowy oparte na matematyce,
  • rozwijanie umiejętności wypowiedzi na dany temat oraz prezentowania opinii,
  • kształtowanie umiejętności używania języka matematyki i narzędzi matematyki do opisywania problemów nie tylko matematycznych,
  • nauczycielom aktywizowanie uczniów oraz wyzwala w nich przedsiębiorczość, kreatywność i krytyczne myślenie,
  • poznanie opinii uczniów na dany temat oraz ich pomysłów na rozwiązanie postawionego problemu. Uczniowie natomiast otrzymują możli-
  • wość swobodnej wypowiedzi w atrakcyjnej dla nich formie.

Przykładowe pomysły na zastosowanie Flipgrid na lekcjach matematyki

  • Przedstaw swój pomysł na rozwiązanie problemu/zadania – Uczniowie mogą dokonać analizy problemu postawionego przez nauczyciela, a także przedstawić krok po kroku własną wersję jego rozwiązania oraz sposób weryfikacji poprawności tego rozwiązania.
  • Pokaż, co wiesz! – Nauczyciel może poprosić uczniów, aby zaprezentowali swoją aktualną wiedzę na wskazany temat. Będzie to dobra powtórka przed pójściem krok dalej w opracowywaniu materiału lub okazja do nietypowego podsumowania lekcji.
  • Przedstaw swoją opinię – Uczniowie spośród kilku, przedstawionych im, rozwiązań (prawidłowych i błędnych) tego samego zadania wybierają jedno, według nich najlepsze. Następnie wyjaśniają, dlaczego wybrany przez nich sposób rozwiązania jest lepszy od pozostałych oraz dlaczego inne rozwiązania są błędne lub gorsze od wybranego.
  • Znajdź błąd – Uczniowie oglądają udostępniony im film lub zdjęcie problemu matematycznego, który został niepoprawnie rozwiązany i zawiera błędną odpowiedź. Zadaniem uczniów jest odnalezienie błędu w rozumowaniu lub obliczeniach oraz wyjaśnienie, na czym ten błąd polega, a następnie podanie poprawnego rozwiązania problemu.
  • Wytłumacz koledze/koleżance rozwiązanie zadania – Uczniowie tłumaczą zaproponowane przez siebie rozwiązanie zadania. Przedstawiają zadanie, wskazują informacje dane i szukane, ewentualnie ilustrują sytuację z zadania rysunkiem matematycznym, tłumaczą kolejne kroki rozwiązania zadania, powołując się na wzory, zależności, twierdzenia, definicje, a na koniec sprawdzają poprawność otrzymanego wyniku z warunkami zadania.
  • Wyjaśnij pojęcie/algorytm – Nauczyciel może poprosić uczniów, aby np. wyjaśnili własnymi słowami twierdzenie Pitagorasa lub wyjaśnili sposób znajdowania wartości kąta wewnętrznego wielokąta foremnego. Oglądając filmiki uczniów, nauczyciel będzie miał obraz stopnia zrozumienia danego zagadnienia przez uczniów.
  • Przekonaj mnie, że… – Zadaniem uczniów jest przekonanie nauczyciela do podanego stwierdzenia. Przykładowe problemy dla uczniów: „Przekonaj mnie, że 13 – 6 = 7” lub „Przekonaj mnie, że każdy kwadrat jest prostokątem, ale nie każdy prostokąt jest kwadratem”.
  • Przedstaw swoje argumenty – Zadanie uczniów polega na przedstawieniu kilku argumentów przemawiających za przyjęciem lub odrzuceniem wskazanej im hipotezy. Będą tu pasować wszystkie zadania typu „prawda” – „fałsz”. W przypadku odpowiedzi „prawda” zadaniem ucznia jest logiczne i spójne uzasadnienie swojej decyzji. W przypadku odpowiedzi „fałsz” uczeń może posłużyć się kontrprzykładami.
  • Wskaż wniosek wynikający z… – Uczeń analizuje dane przedstawione mu przez nauczyciela i formułuje wniosek wynikający z ich analizy.
  • Zarejestruj sposób wykonania zadania badawczego – Uczniowie prezentują postawione przed nimi zadanie badawcze, następnie przedstawiają kolejne kroki jego wykonania i otrzymany rezultat swoich badań. W starszych klasach uczniowie formułują hipotezę roboczą, weryfikują ją poprzez przedstawianie argumentów za jej przyjęciem lub odrzuceniem, w ostatnim kroku formułują wniosek końcowy. Odmianą tego pomysłu będzie rejestracja sposobu wykonania zadania badawczego z wykorzystaniem GeoGebry.
  • Zaprezentuj w oryginalny sposób realizację projektu przedmiotowego i jego efekt końcowy.
  • Zaprezentuj swoją wizualną notatkę sporządzoną na dzisiejszej lekcji. 
  • Wskaż w swoim otoczeniu obiekty lub przedmioty osiowosymetryczne lub w kształcie graniastosłupów/ostrosłupów/brył obrotowych. Uczniowie wyszukują obiekty, opisują je, wskazując na te cechy, które powodują, że pasują one do kryteriów wyszukiwania.
  • Różne kąty widzenia – Uczniowie filmują ten sam obiekt pod trzema różnymi kątami: prostym, rozwartym i ostrym. Omawiają i wyjaśniają, dlaczego dane ujęcie przedstawia ten, a nie inny kąt.
  • Przedstaw swoją zagadkę matematyczną – Uczniowie nagrywają zagadki dla swoich kolegów. Na forum klasy może wystąpić odtwarzanie nagrań uczniowskich i odgadywanie pojęć matematycznych ukrytych w zagadkach.
  • Rzuć matematyczne wyzwanie – Uczniowie lubią wyzwania. Mogą przygotowywać dla siebie nawzajem cotygodniowe zadania – wyzwania w odniesieniu do bieżącego materiału. W klasie może powstać ranking wyzwań.
  • Matematyczny festiwal – Przykładowo tematem takiego festiwalu może być „Procenty na co dzień”. Uczniowie rejestrują, gdzie na co dzień spotykają się z procentami. Opracowane filmy są udostępniane innym uczniom i odbywa się głosowanie na najlepszy matematyczny film.
  • Matematyczne doświadczenia z codziennego życia – Uczniowie opowiadają, w jaki sposób wykorzystali matematykę w wykonywaniu codziennych zwykłych czynności, np. podczas gotowania, robienia zakupów, majsterkowania.
  • Trzy pytania – Uczeń przedstawia trzy pytania, na które chciałby uzyskać odpowiedź od nauczyciela lub swoich koleżanek/kolegów, aby lepiej zrozumieć omawiane na lekcji zagadnienie. Inni uczniowie, wykorzystując feedback, odpowiadają na zadane pytania.
  • Na dzisiejszej lekcji nauczyłam(-em) się – To sposób na zebranie od uczniów informacji zwrotnej na temat tego, z czym wychodzą z lekcji matematyki. Informację zwrotną uczniowie mogą przekazać nie tylko o lekcji, ale też np. o swoim uczestnictwie w realizacji projektu czy swoim zaangażowaniu w pracy zespołowej. Pytania w zakresie zbierania informacji zwrotnej mogą przybierać również inne formy: „Na dzisiejszej lekcji: udało mi się…, zrozumiałam(-em)…, chciałam(-em)…” lub „Zadowolona(-y) jestem z …, pracowałam(-em)…”.
  • Moja relacja z konkursu matematycznego lub święta matematyki.
  • Matematyczny wierszyk – Uczniowie tworzą własne matematyczne wierszyki i prezentują je w formie filmiku.

To tylko kilka pomysłów na wykorzystanie w nauczaniu matematyki krótkich filmików, przygotowywanych przez uczniów za pomocą Flipgrid. Zaprezentowane pomysły przygotowują uczniów do cyfrowego obywatelstwa w zakresie skutecznego komentowania i komunikowania się za pośrednictwem mediów. Umożliwiają uczniom doskonalenie logicznego myślenia, kształtowanie umiejętności tworzenia spójnych wypowiedzi, doskonalenia umiejętności krytycznego myślenia, wnioskowania, argumentowania i wyjaśniania. Nauczyciel może dokładnie poznać tok myślenia uczniów, poznać ich aktualny stan wiedzy i umiejętności, a także ich braki w tym zakresie. To szansa na lepsze poznanie uczniów. Dla wielu uczniów wypowiedź na forum klasy jest bardzo stresująca. Natomiast w zaciszu domowym mogą spokojnie zaprezentować swoją wiedzę, pomysł, efekt swojej pracy. Flipgrid pozwala również spowolnić tempo dyskusji, dając niektórym uczniom więcej czasu na zastanowienie się i udzielenie odpowiedzi.
Uczniowie mogą nie tylko realizować wyzwania postawione przed nimi przez nauczyciela, ale również wysłuchać opinii, pomysłów, rozwiązań swoich koleżanek i kolegów oraz skomentować je.

Jak przygotować wyzwanie dla uczniów w aplikacji Flipgrid?

Krok 1. 
Rejestracja nauczyciela na stronie: https://flipgrid.com

Korzystanie przez nauczyciela z aplikacji Flipgrid wymaga zalogowania się przez konto Microsoft lub Google. Uczniowie nie muszą zakładać swojego konta, aby uczestniczyć w wyzwaniach, ale muszą zainstalować aplikację na swoich telefonach komórkowych.

Krok 2. 
Założenie grupy uczniów

Założenie grupy ułatwia nam pracę, w szczególności wtedy, gdy z danym zespołem uczniowskim zamierzamy wielokrotnie pracować w aplikacji Flipgrid. Rozpoczynamy od zakładki Discussion/Dyskusja, która umożliwia zakładanie grup i projektowanie zadań – wyzwań dla uczniów. Klikamy na Groups/Grupy, a następnie na Create a grup/Tworzyć grupę (ryc. 1), i przystępujemy do tworzenia społeczności, z którą będziemy współpracować. W polu Group Name/Nazwa grupy wpisujemy nazwę, jaką chcemy nadać danemu zespołowi uczniów. To może być np. Klasa 6. W sekcji Permissions/Uprawnienia decydujemy, czy zakładana grupa będzie prywatna, czy publiczna. Dla celów dydaktycznych realizowanych w klasie raczej nie powinno używać się ustawień publicznych. Zatem proponuję wybrać opcję Private/Prywatny. Teraz wybieramy sposób dołączenia uczniów do tworzonej grupy. Mamy do wyboru Student Email/Email ucznia i Student Username/Nazwa użytkownika ucznia. Jeżeli wybierzemy Student Email/Email ucznia, to musimy wprowadzić nazwy domen e-mail lub pojedyncze adresy e-mail naszych uczniów, przy czym uczniowie mogą logować się tylko za pomocą poczty e-mail Microsoft lub Google, a zatem muszą wcześniej posiadać pocztę e-mail albo w Microsoft, albo w Google. Ta forma dołączania do zadania jest mało przyjazna dla młodszych uczniów. Jeżeli natomiast wybierzemy dołączanie uczniów za pomocą Student Username/Nazwa użytkownika ucznia, to musimy do grupy przypisać wszystkich swoich uczniów. Należy podać imię i nazwisko ucznia oraz stworzyć dla niego indywidualną, ale przyjazną uczniowi nazwę użytkownika. Wiem z praktyki, że ta forma dołączania uczniów jest dla nich znacznie łatwiejsza. Po dodaniu wszystkich uczniów do tworzonej grupy możemy wydrukować dla nich ich wizytówki z danymi dostępu do grupy. Nauczyciel, który współpracuje z uczniami w Google Classroom, ma również możliwość dołączenia uczniów do grupy z poziomu tej aplikacji.
W sekcji Personalize możemy wybrać zdjęcie, które będzie identyfikować grupę na stronie głównej. W sekcji Features/Funkcje zwracamy uwagę, aby Group Status/Status grupy był ustawiony na active/aktywny. Gdy już wszystko ustaliliśmy, klikamy na Create Group/Stworzyć grupę.
 

Ryc. 1. Zakładanie grup


Krok 3.
Tworzenie zadania – wyzwania

Gdy już mamy utworzoną grupę, to klikamy na nią i przystępujemy do projektowania zadań dla danego zespołu uczniowskiego. W tym celu klikamy na Topics/Tematy, a następnie na Add a Topic/Dodaj temat (ryc. 2). Rozpoczynamy projektowanie wyzwania dla uczniów od sformułowania jego tematu w polu Title/Tytuł i wprowadzenia instrukcji jego wykonania w polu Prompt. Instrukcja dla ucznia może zawierać maksymalnie 1000 znaków, wliczając również spacje. Do instrukcji wykonania zadania nauczyciel może dołączyć ilustrację lub inne zasoby multimedialne, z którymi uczeń powinien zapoznać się przed przystąpieniem do realizacji wyzwania. Tę część informacji uczeń będzie widział przed wykonaniem nagrania.
Następnie przystępujemy do określenia kolejnych ustawień. W sekcji Essentials/Niezbędniki ustalamy maksymalny czas nagrania. Film tworzony przez uczniów może trwać od 15 sekund do 10 minut. Wybór czasu trwania nagrania będzie możliwy tylko wtedy, gdy nauczyciel w swoim profilu poda nazwę szkoły. W przeciwnym przypadku filmik może trwać maksymalnie 1,5 minuty. W tej samej sekcji w polu Comments/Komentarze decydujemy, czy pozwalamy uczniom na komentowanie wypowiedzi innych uczniów, a jeśli tak, to w jakiej formie. W sekcji Permissions/Uprawnienia możemy określić inny sposób dołączania uczniów do wyzwania niż to wcześniej ustaliliśmy dla danej grupy. Tworzenie zadania kończymy kliknięciem Create Topic/Utwórz temat.
W obrębie jednej grupy możemy tworzyć wiele tematów zadań – wyzwań dla uczniów. Tworzenie zadań dla istniejącej już grupy nie zajmuje dużo czasu. Inaczej przedstawia się sytuacja, gdy chcemy projektować wyzwania dla uczniów poza grupą. Wtedy dla każdego zadania musimy pamiętać, aby w sekcji Permissions/Uprawnienia ustalić sposób dołączania uczniów do wyzwania: za pomocą Student Email/Email ucznia lub Student Username/Nazwa użytkownika ucznia.
 

Ryc. 2


Krok 4.
Przekazanie uczniom dostępu do zaprojektowanego zadania

Gdy zadanie zostało już zaprojektowane, należy je udostępnić uczniom, klikając Share/Dzielić (po prawej stronie nazwy zadania). Otrzymujemy kilka możliwości udostępnienia zadania uczniom (ryc. 3). Ja najczęściej wykorzystuję udostępnianie za pomocą linku lub kodu QR, które przekazuję uczniom poprzez zamieszczenie linku lub/i kodu QR na czacie ogólnym zespołu Teams. Dane dostępu do zadania można przekazać uczniom również pocztą e-mail, zamieszczając na tablicy ogłoszeń, lub w każdy inny dostępny dla uczniów sposób.
 


Krok 5.
Sprawdzanie prac uczniów

Aby obejrzeć filmiki nadesłane przez uczniów, należy otworzyć dane zadanie i kliknąć na imię pierwszego ucznia na liście z nadesłanymi pracami. Po obejrzeniu pierwszego filmiku bezpośrednio przechodzimy do filmiku kolejnego ucznia. Do każdej pracy możemy dołączyć informację zwrotną, która będzie widoczna tylko dla tego ucznia (ryc. 4). 
 

Ryc. 4

Jak uczniowie przystępują do realizacji wyzwania?

Aby przystąpić do wyzwania, uczniowie potrzebują od nauczyciela dwóch informacji: kodu dostępu do zadania oraz swoją indywidualną nazwę użytkownika lub adres e-mail. A to, czy uczeń ma użyć nazwy użytkownika, czy adresu e-mail, będzie zależało od tego, w jaki sposób nauczyciel ustalił sposób dołączania uczniów do zadania. Uczniowie muszą również na swoich urządzeniach mobilnych zainstalować darmową aplikację Flipgrid. Należy przy tym pamiętać, że w przypadku uczniów szkoły podstawowej, zanim rozpoczną oni nagrywanie swoich filmików, konieczne jest uzyskanie na to zgody ich rodziców lub prawnych opiekunów.
Po uruchomieniu aplikacji na swoich telefonach komórkowych uczniowie wykonują następujące czynności:

  • W pierwszym kroku mają dwie możliwości dołączenia do zadania. Pierwsza to wpisanie w oknie Enter Join Code kodu dostępu do zadania, otrzymanego od nauczyciela, np. flipgrid.com/b06cb1b3 (ryc. 3). Wystarczy, że uczniowie wpiszą tylko to, co występuje po znaku „/” i klikną GO. Druga możliwość to kliknięcie przycisku Scan Flipgrid QR, a następnie zeskanowanie kodu QR otrzymanego od nauczyciela.
  • W kroku drugim uczniowie wpisują albo swój adres e-mail, albo swoją indywidualną nazwę użytkownika i zatwierdzają przyciskiem GO – zależeć to będzie od tego, w jaki sposób nauczyciel, na etapie projektowania zadania, określił logowanie się uczniów. Ten krok przejdą tylko ci uczniowie, którzy zostali przez nauczyciela dołączeni do danej grupy.
  • W kroku trzecim uczniowie otrzymują informację o zadaniu, które mają zrealizować. Po zapoznaniu się z informacją od nauczyciela rozpoczynają pracę od naciśnięcia znaku kamerki w dolnym prawym rogu swojego urządzenia.
  • W kroku czwartym uczniowie podejmują decyzję, w jaki sposób będą nagrywać swój filmik: czy będą filmować siebie, czy też to, co znajduje się przed ich telefonem – w tym przypadku najpierw klikają ikonę aparatu fotograficznego znajdującego się w górnym prawym rogu telefonu.
  • Krok piąty to realizacja nagrania. Uczniowie ponownie muszą kliknąć ikonkę kamery, znajdującą się tym razem pośrodku na dole ekranu telefonu komórkowego. Uczeń kończy nagrywanie, klikając znak „tik”, znajdujący się w zielonym kółku na dole po prawej stronie urządzenia.
  • W kroku szóstym uczniowie mogą przejrzeć swoje nagranie. Mogą na tym etapie powrócić do nagrywania lub zakończyć pracę, ponownie klikając „tik” w dolnej prawej części ekranu.
  • Ostatni krok to przesłanie nagrania – uczniowie muszą kliknąć Submit, aby praca dotarła do nauczyciela. Po wysłaniu nagrania uczniowie otrzymują możliwość ponownego podejścia do zadania i nagrania kolejnej wersji swojej odpowiedzi. Mogą również obejrzeć filmiki udostępnione przez innych uczniów swojej klasy.

Pierwsze nagrania mogą być dla uczniów stresujące. Warto więc przed pierwszymi wyzwaniami porozmawiać o tym z uczniami i zaproponować im, że ich pierwsze nagrania mogą nie być udostępniane ich koleżankom i kolegom – nauczyciel ma możliwość dokonania takich zmian w ustawieniach. Dobrze, aby taką decyzję podjęli sami uczniowie.

Przypisy