Dołącz do czytelników
Brak wyników

Rusz głową

23 czerwca 2018

NR 32 (Maj 2018)

Matematyka ze świątyni

0 292

W okresie od XVII do XIX wieku Japonia była krajem zamkniętym dla wszelkich kontaktów ze światem zewnętrznym. Produkty z zagranicy, w tym książki, były zakazane, mieszkańcy kraju nie mogli podróżować za granicę, a obcokrajowcy nie mieli prawa wstępu do Japonii. Rezultatem tej izolacji był rozwój miejscowej nauki, jakże często odmiennej od tej na zachodzie. Dotyczy to również matematyki. Drewniane tablice z twierdzeniami matematycznymi, tzw. sangaku, wieszano w świątyniach shinto (czytaj szinto) i buddyjskich. Była to swoista forma publikacji matematycznych. Przypuszcza się, że sangaku narodziły się w drugiej połowie XVII wieku. Najstarsza znana nam tablica sangaku pochodzi z roku 1683. Do naszych czasów dotrwało około 900 takich tablic. Istnieje również pewna bliżej nieznana liczba kolekcji problemów sangaku w postaci ręcznie pisanych ksiąg lub książek drukowanych z drewnianych matryc. Dokumenty te kopiowano, najczęściej ręcznie, i rozpowszechniano wśród znajomych. 

Wczesne tablice miały na ogół wymiary 50 x 30 cm i zwierały zazwyczaj tylko jedno twierdzenie. Późniejsze tablice sangaku były znacznie większe, nawet do 180 x 90 cm i zawierały kilka twierdzeń matematycznych bardzo kolorowo ilustrowanych. Wiadomo, że pewne z nich zawierały twierdzenia, które były w zachodniej matematyce odkrywane znacznie później (np. twierdzenie o okręgach Malfattiego czy Soddyego o sześciu sferach). Proponuję, aby Czytelnik rozwiązał dwa proste problemy pochodzące z oryginalnych tablic sangaku. 

Problem 1

Mamy prostokąt o bokach a i a√2. Na jego dłuższych bokach narysowano dwa półokręgi, których średnice są dłuższymi bokami prostokąta. Następnie narysowano okrąg przechodzący przez punkty prz...

Pozostałe 70% treści dostępne jest tylko dla Prenumeratorów.

Co zyskasz, kupując prenumeratę?
  • 6 wydań czasopisma "Matematyka"
  • Dostęp do wszystkich archiwalnych artykułów w wersji online
  • Możliwość pobrania materiałów dodatkowych, testów i zadań
  • ...i wiele więcej!
Sprawdź

Przypisy