Dołącz do czytelników
Brak wyników

Matematyka dawniej i dziś

10 września 2018

NR 26 (Maj 2017)

Perły z Damaszku - szkic 6, cz. 1

0 34

Wiele jest miejsc na świecie, w których możemy znaleźć interesujące wzory geometryczne. W tym szkicu udamy się do Meczetu Umajjadów, tzw. Wielkiego Meczetu, w Damaszku. Tam znajdziemy bogatą kolekcję wzorów reprezentujących różne, pod względem geometrycznym, grupy gerehów. Każdy z nich jest swoistą perłą średniowiecznej geometrii. Znajdziemy tu wzory z lokalnymi symetriami kwadratu, sześciokąta, ośmiokąta, dwunastokąta oraz dziesięciokąta. Będzie również wzór, którego teselacja ma szczególne własności matematyczne. I to wszystko znajdziemy w Damaszku, w miejscu o niezmiernie bogatej historii i ogromnym znaczeniu dla wielu nacji.

Zaczniemy nasz szkic od samego Damaszku. Miasto to pojawia się w Biblii wielokrotnie. Jest ono związane z życiem Jezusa, apostołów i wielu świętych. Każdy, kto wędruje po tym mieście, spotyka się z wielowarstwową historią: historią Aramejczyków, Rzymian, Persów oraz ludów arabskich, a także historią różnych religii, w tym chrześcijaństwa i islamu. 

Tu odkryjemy, że postacie biblijne istniały rzeczywiście, często mieszkały w tym mieście, chodziły po jego ulicach, targowiskach i łaźniach. Chodząc po ulicach tego miasta, odkryjemy miejsca, w których bywał św. Jan Chrzciciel, a jego grobowiec znajdziemy wewnątrz Wielkiego Meczetu, podczas gdy zupełnie niedaleko znajduje się grobowiec jednego z najsłynniejszych wodzów arabskich – Saladyna (Salah ad-Din, dosłownie „Dobro Wiary”).

Sam Meczet Umajjadów, nazywany często Wielkim Meczetem, ma równie bogatą historię jak wszystko, co znajdziemy w tej okolicy. Znajduje się on w centralnej części miasta i jest widoczny z każdej jego strony.

W miejscu, w którym znajduje się obecnie meczet, było kolejno kilka ważnych świątyń. Pierwszą znaną z historii świątynią, która znajdowała się w tym miejscu, była świątynia Haddada-Rammona, aramejskiego boga burz deszczu. To był jeszcze X w. p.n.e.

A około III wieku p.n.e., świątynia została przekształcona w świątynię Haddada Zeusa. To już były wpływy greckie. Rzymianie, po zajęciu Syrii, przekształcili ją w świątynię Jowisza i, oczywiście, jego ziemskiego ucieleśnienia, a jednocześnie najważniejszego kapłana – cezara. W roku 390, już naszej ery, postanowieniem Teodozjusza Wielkiego wzniesiono tu kościół św. Jana Chrzciciela. Do tego kościoła przeniesiono relikwie św. Jana Chrzciciela. W roku 635 Khalid ibn al-Walid (Khalid syn al-Walida) z armią muzułmańską opanował miasto, wkrótce Damaszek został stolicą państwa muzułmańskiego, a sam al-Walid – kalifem tego państwa. Przez pewien czas było to wspólne miejsce sakralne chrześcijan i muzułmanów. Jakiś czas później świątynia została wykupiona od chrześcijan i obok miejsca, gdzie stała, postawiono wielki meczet, który stał się jednym z trzech najważniejszych w tamtych czasach miejsc dla muzułmanów. Powstanie tego meczetu owiane jest pewną tajemnicą i do dziś historycy nie są zgodni co do tego, jak on powstawał.

Najbardziej prawdopodobną wydaje się być hipoteza postawiona przez Henriego Stierlina. Jego zdaniem, kalif al-Walid bardzo ostrożnie rozebrał świątynię chrześcijańską i zbudował meczet, wykorzystując materiał ze świątyni. To tłu...

Pozostałe 70% treści dostępne jest tylko dla Prenumeratorów.

Co zyskasz, kupując prenumeratę?
  • 6 wydań czasopisma "Matematyka"
  • Dostęp do wszystkich archiwalnych artykułów w wersji online
  • Możliwość pobrania materiałów dodatkowych, testów i zadań
  • ...i wiele więcej!
Sprawdź

Przypisy